على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
53
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
جهت كوبيدن بدر نصب كنند . و پهناكش جولاهگان و آن چوبيست كه درازيش موافق پهناى جامهايست كه مىبافند و بر هر دو سر آن آهن نصب كردهاند و آن را در وقت بافتن بر دو كنار جامه بند كنند . و نيز ريسمانى كه جولاهگان به ديوار و يا سقف خانه نصب مىكنند و تارهاى دستگاه خانه را به روى آن مىاندازند وقتى كه نزديك باتمام است . آهنجيدن ( hanjidan ) ف م . پ . آشاميدن . و كشيدن و بركشيدن . و افكندن و انداختن . و نگريستن . و ف ل . سنگيدن . و شنا كردن . و چشم داشتن . آهن چنگال ( han - cang l ) ا . پ . چنگال آهنين . و ص . قوى پنجه و توانا و زوردار . آهنچه ( han - ce ) ا . پ . مر . آهنجه . آهنچيدن ( hancidan ) ف ل و م . پ . مر . آهنجيدن . آهنخاى ( han - x y ) ص . پ . اسب سرشخ و پرزور . و قاتل و خونى . و پردل . آهندل ( han - del ) ص . پ . سخت دل و پردل و بىباك و دلير . آهن ديگ ( han deyg ) ا . پ . ديگ آهن . آهندلى ( han - deli ) ا . پ . دليرى و بىباكى و بهادرى و مردانگى . آهنربا ( han - rob ) ا . پ . مغناطيس . آهنرگ ( han - rag ) ص . پ . اسب قوى و پرزور و سرشخ . آهن روى ( han - ruy ) ص . پ . سختروى و گستاخ . آهنريزى ( han - rizi ) ا . پ . آهن كارى . آهنساى ( han - s y ) ا . پ . سوهان و خاوه . آهنقبا ( han - qab ) ا . پ . زره . آهن كرسى ( han - korsi ) ا . پ . سندان زرگرى و آهنگرى . آهنكش ( han - kac ) ا . پ . مغناطيس . آهنگ ( hang ) ا . پ . ساز و آواز و نغمه و ترانه . و پرده . و سرود . و آوازى كه در آغاز خوانندگى بركشند . و قصد و اراده و توجه و عزم . و ترتيب . و شتاب و تعجيل . و خميدگى طاق ايوان كه باصطلاح بناها لنگه گويند . و كنار صفحه و حوض و امثال آنها . و طرز و طريقه و رسم و روش و قاعده و قانون و طريقهء عمل . وصف مردمان و جانوران . و طويله و اصطبل . و شترخان . و عمارت دراز و طولانى . و مكان حيوانات عموما . و گاه كلمهء آهنگ را در موقع تعجب بجاى اينك استعمال كنند . و آهنگ حجازى : يك نوع آواز كه ايرانيان از تازيان اقتباس كردهاند . و آهنگ ستيز كردن ف م . : صفآرائى كردن سپاه و مستعد جنگ شدن . و آهنگ كردن ف م . : آواز كردن و بانگ برزدن و صدا كردن . و عزم كارى كردن . و ف ل . فرياد كردن و آواز خواندن و سرود خواندن . و نواختن . و آهنگ گريز ساختن : قصد گريز كردن و مهياى فرار شدن . آهنگاو ( han - g v ) ا . پ . آهنى كه زمين را بدان شيار كنند . آهنگر ( han - gar ) ا . پ . حداد و آنكه پيشهء وى ساختن افزارهاى آهنين بود . آهنگرى ( han - gari ) ا . پ . شغل و پيشهء آهنگر . آهنگى ( hangi ) ا . پ . موافقت و يگسان بودن . صداى سازها . آهنگيدن ( hangidan ) ف م . پ . قصد و اراده كردن و عزم كردن . و بركشيدن آواز و تيغ و شمشير و جز آن . و پوست كندن . و چاك دادن . و صفآرائى كردن . و شناورى كردن . و شكافتن . آهنو ( hnu ) ا . پ . تخمه و دانه . و مترسى كه در بوستانها نصب كنند . آهنو ( hnu ) و آهنوا ( hnu ) ا . پ . خوراكى كه جهت عملههاى كارگر مىبرند . آهنه ( hane ) ا . پ . حلقهاى آهنين كه بر در نصب كنند و آهنجه . آهنى ( hani ) ص . پ . منسوب به آهن و هر چيز كه از آهن ساخته شده باشد . آهنيابه ( hany be ) ا . پ . خميازه و دهندره و آهنبايه . آهنين ( hanin ) ا . پ . آهن و حديد . آهنين ( hanin ) ص . پ . منسوب به آهن و هر چيز كه از آهن ساخته شده باشد . آهنين پنجه ( hanin - panje ) ص . پ . مرد قوى و زورآور . و ظالم و ستمگر . آهنينجان ( hanin - j n ) ص . پ . بىرحم و بىانصاف و سخت جان و معتاد برنج و آزار . آهنينجگر ( hanin - jegar ) ص . پ . بىرحم و بىباك و بىپروا . آهنين خفتان ( hanin - xaft n ) ا . پ . جوشن و جبهء آهنى . آهنين دل ( hanin - del ) ص . پ . سختدل و بىرحم . آهنين رگ ( hanin - rag ) ص . پ . اسب محكم و پرزور . آهنين قبا ( hanin - qab ) ا . پ . زره و آهنقبا . آهنين كرسى ( hanin - korsi ) ا . پ . سندان . آهنين كمر ( hanin - kamar ) ص . پ . دلاور نبرد ديده و جنگ آزموده و بهادر . آهو ( hu ) ا . پ . از حيوانات پستاندار